Wollemia nobilis

woensdag, 13 January 2016 13:30 Written by 

Wollemia den

wollemi2Tijdens de botanische fair, die ter gelegenheid van het 100 jarig bestaan van het Cantonspark werd gehouden, werd door de voorzitter van de Stichting Vrienden van het Cantonspark een exemplaar van de Wollemia den aangeboden aan de Baarnsche wethouder Jan Baerends. Deze plant werd gekozen, omdat het een unieke en zeer aparte botanische soort is.

De boom werd in september 1994 door de botanist David Noble ontdekt tijdens een trektocht in Australie. In een kloof in het Wollemi National Park in Nieuw-Zuid-Wales, 150 km ten noordwesten van Sydney, trof hij enkele opvallende bomen aan die hij niet kon thuisbrengen. Noble liet de plant aan verschillende Australische wetenschappers zien, maar zij konden de soort niet identificeren. Samen kwamen ze uiteindelijk tot de conclusie, dat het om een nieuwe plantensoort moest gaan binnen de slangendenfamilie (Araucariaceae). Binnen de Slangendenfamilie worden naast Wollemia de geslachten Araucaria en Agathis onderscheiden. Wollemia vertoont kenmerken van beide geslachten, maar heeft ook kenmerken die uniek zijn voor deze plant. Een nieuwe geslacht Wollemia werd voorgesteld met de offciele botanische naam Wollemia nobilis W.G. Jones, K.D. Hill & J.M. Allen. In het Engels wordt deze boom de Wollemia pine (den) genoemd. Om de Wollemia's te beschermen tegen ziektes en verzamelaars wordt hun precieze locatie binnen het Wollemi National Park strikt geheimgehouden om de menselijke activiteit in hun leefgebied tot het minimum te beperken. De locatie is alleen bekend bij een beperkt aantal onderzoekers.

In haar natuurlijke habitat is Wollemia nobilis is een groenblijvende, eenhuizige boom, die 40 meter hoog kan worden. De doorsnede van de stam kan 1,2 m bedragen. Kenmerkend is dat de schors bij oudere bomen donkerbruin en knobbelig is en dat de boom gewoonlijk meerdere stammen heeft. Horizontale takken groeien ongeveer acht jaar en dan vormt er zich een vrouwelijke of mannelijke kegel aan het einde van de tak. Als deze kegel eenmaal volgroeid is of de kegel reeds van de boom gevallen is, sterft de tak af en wordt deze vervangen door een nieuwe die vanaf de stam groeit. De vrouwelijke kegels zijn bolvormig en worden ongeveer 12 cm lang en 10 cm breed. Mannelijke kegels worden ongeveer 10 cm lang en 2 cm breed, en zijn langgerekt. Wollemia nobilis kan zich dus geslachtelijk of vegetatief (door meerdere stammen te vormen) voortplanten. De bladeren zijn plat, 3-8 cm lang en 2-5 mm breed.

Paleobotanische analyses wezen uit dat het stuifmeel van Wollemia nobilis nauwelijks te onderscheiden is van fossiel stuifmeel uit het geslacht Dillwynites. Dit geslacht is bekend vanaf het late Krijt (circa 91 miljoen jaar geleden).[2] Fossiele sporen van dit geslacht zijn gevonden in Oost-Australië (circa 91 miljoen jaar oud) en in Nieuw-Zeeland (circa 70 miljoen jaar oud). Tot dan dacht men dat de verder onbekende soort die dit stuifmeel voortbracht, was uitgestorven. Nu bleek dit dus een nauwe verwant van Wollemia nobilis te zijn. De recentste fossielen van Dillwynites zijn 2 miljoen jaar oud. Door de fossiele vondsten van het geslacht Dillwynites kan men dus stellen dat Wollemia-achtige planten al 91 miljoen jaar of zelfs langer bestaan. Wollemia nobilis is de laatste vertegenwoordiger van deze groep en wordt daarom een levend fossiel of een relict genoemd. De familie Araucariaceae waar Wollemia nobilis toe behoort, bestaat zelfs al 200 miljoen jaar.

In het wild groeien er ongeveer veertig volwassen exemplaren en een tweehonderdtal jongere bomen op drie dicht bijeen liggende plaatsen. Om Wollemia te behoeden voor uitsterven en de populaties in het wild te beschermen werd het "Wollemi Pine Recovery Plan" opgesteld door de Royal Botanic Gardens in Sydney en de New South Wales National Parks and Wildlife Service. De beste methode om de boom voor uitsterven te behoeden was om Wollemia wereldwijd beschikbaar maken voor het grote publiek.

Wollemi1De plant blijkt onder de juiste omstandigheden vrij gemakkelijk te stekken en een groot percentage van de stekken schieten ook wortel. Er werd door Wollemi Australia een programma opgezet om Wollemia op grote schaal te kweken en de gekweekte exemplaren te verkopen. Uiteindelijk kwam Wollemia op 1 april 2006 in Australië beschikbaar voor het grote publiek. Sinds juni 2005 is in de Nationale Plantentuin van België te Meise het eerste exemplaar in de Lage Landen te bewonderen. Stekken zijn sinds 1 juni 2006 worden in België en Nederland te koop aangeboden. Het Arboretum Kalmthout en de Hortus Botanicus Amsterdam kregen als enigen de licentie voor de verkoop. Ook de Hortus Botanicus Lovaniensis en de Plantentuin Universiteit Gent hebben er een in hun bezit.

Op de website van the Wollemi Pine http://netherlands.wollemipine.com/news/dutch_launch.php) staat een lijst van 16 tuinen en parken waar de den nu geplant is. We zijn erg blij dat deze zeldzame en fossiele boom nu ook in Baarn staat en hopen dat binnen een paar jaren een behoorlijk exemplaar te bezichtigen is.

Last modified on dinsdag, 02 March 2021 15:49
Read 3504 times
Rate this item
(0 votes)

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.